Marzec 2011


TEREBINT – ELA
Terebint występuje od tysięcy lat na terenach od Mezopotamii do Kanaanu. Obszary znane obecnie jako Golan, Galilea, Karmel, Dolina Szaronu, Samaria, Góry Judzkie czy Dolina Jordanu porośnięte były terebintowymi lasami. Jest to piękne drzewo o rozłożystej koronie utworzonej przez konary i gałęzie pokryte zimą zielonymi liśćmi, a w okresie kwitnienia (w marcu i kwietniu) ustrojone czerwonymi kwiatami, ujętymi w wiechy. Po kwitnieniu rozwijają się owoce – pestkowce, zwane orzechami terebintowymi lub pistacjowymi. Od 7 w. p.n.e. dzięki Fenicjanom drzewo rozprzestrzeniło się wokół Morza Śródziemnego.
Okazuje się, że to wielokrotnie wymieniane w Biblii drzewo z jakichś względów na przestrzeni wieków sprawiało tłumaczom Biblii wiele problemów, co zaowocowało różnymi przekładami. I tak w 1 Księdze Mojżeszowej (12:6) czytamy: „Abram przeszedł tę ziemię aż do miejscowości Sychem, do dębu More”, a w następnym rozdziale tej księgi (13:18) : „…I przybył, by zamieszkać w dąbrowie Mamre”. W komentarzu do tych wersetów w „Tora Pardes Lauder” czytamy, że w niektórych żydowskich tłumaczeniach występujące tutaj słowo elon jest przetłumaczone terebint, a nie dąb. W 1 Księdze Mojżeszowej (43:11) czytamy, że Jakub, kolejny raz wysyłając synów do Egiptu po zboże, zaleca im: „…zanieście w darze temu mężowi trochę balsamu i trochę miodu, korzeni i mirry, orzechów i migdałów”. W „Tora Pardes Lauder” jest ten werset przetłumaczony: „…zanieście temu człowiekowi …pistacje batnim i migdały”.
W 1 Księdze Samuela (17:2), gdzie dochodzi do spotkania Dawida z Goliatem, czytamy: „Saul zaś i wojownicy … rozłożyli się obozem w dolinie dębów i ustawili się do bitwy”. Biblia Gdańska podaje w tym miejscu: „Saul i mężowie położyli się obozem w dolinie Ela.” W języku hebrajskim ela znaczy terebint. Gdzie zatem walczył Dawid z Goliatem? W dolinie dębów czy w dolinie terebintów? Czy zbuntowany syn Dawida, Absalom, którego śmierć opisana jest w 2 Księdze Samuela (18:9), zawiesił się pięknymi włosami (i zginął przebity włóczniami) w gałęziach dębu czy terebintu? Oba te drzewa są twarde, mocne i długowieczne.
Zamienne używanie tych dwóch nazw jest może trochę „krzywdzące” dla terebintu, ponieważ jego nazwa wymieniana jest głównie wtedy, gdy dzieje się coś niewłaściwego. Ale Boża zapowiedź dla Izraela, zapisana w Księdza Izajasza (6:13), daje nadzieję. Prorok słyszy: „…jak dąb lub terebint, z którego przy ścięciu został tylko pień. Pędem świętym jest jego pień.” Jest więc nadzieja „resztki według wyboru łaski” (Rzym 11:5) i przyjścia Mesjasza. Terebint jest bardzo żywotny i z resztki ściętego, zostawionego w ziemi, pnia odnawia się wypuszczając pędy.
Pod terebintami bałwochwalcy kananejscy i odstępcy izraelscy budowali ołtarze i składali ofiary bożkom. W Księdze Ozeasza (4:7) Bóg ubolewa nad nimi i wręcz skarży się na swój lud, a w Księdze Ezechiela (6:13) zlekceważony Bóg ostrzega, że ci, którzy Mu się sprzeniewierzyli, zginą pod takim drzewem. Pod terebintami również chowano zmarłych.
To niezwykłe drzewo, świadek wielu wydarzeń często pod zmienionym imieniem, jest ważne nie tylko ze względu na to, co się wokół niego działo, ale także ze względu na korzyści, jakie daje człowiekowi. Terebint jest źródłem aromatycznych żywic i olejków.
Liście, kora i galasy wyrastające na nich zawierają garbniki i są używane do garbowania skór, barwienia jedwabiu i wełny. Niektóre odmiany mają jadalne nasiona – orzeszki pistacjowe – bardzo cenione w cukiernictwie. Terebint pistacja lentiscicus jest źródłem aromatycznej żywicy mastyksu wykorzystywanej przy produkcji farb, lakierów, pokostów a także w stomatologii. Od czasów starożytnych drobiny drewna dodawano do kadzideł.
Orzeszki pistacjowe, tak jak migdały, mają swoje miejsce na stole w seder Tu-Biszwat i po czwartym kielichu zawierającym czerwone wino są konsumowane. Orzeszek w skorupce symbolizuje wiek średni i jego zagrożenia, twardość charakteru, zamknięcie w sobie a czasem też skostnienie myślenia.

Jana Płaniewska

„…Jak dąb lub terebint, z którego przy ścięciu został tylko pień. Pędem świętym jest jego pień.” Izajasz 6:13.

Terebint w Ein Owdat. Fot.: Anna Cieślar

Dodaj komentarz


Kod antyspamowy
Odśwież

Audycje radiowe

Audycje "Drzewa Oliwnego"
w RadioChrzescijanin.pl
w piątki o 15:45
i w poniedziałki o 17:00



Nowości

Okładka książki

Okładka książki

Okładka książki

Naród żydowski - książka

Kiedy prorocy mówią

Objawienie

Joel

 

Zobacz na YouTube

Oglądaj nasze filmy na kanale YouTube

youtoube logo